De Vettenoordsekade in de jaren dertig. Een bron van besmetting. Foto Collectie Stadsarchief Vlaardingen.
De Vettenoordsekade in de jaren dertig. Een bron van besmetting. Foto Collectie Stadsarchief Vlaardingen. (Foto: )

Rustige Spaanse griep in Vlaardingen

We zuchten onder de geheimzinnige gesel van het Coronavirus. Er is evenwel niets nieuws onder de zon want in de periode 1918 – 1920 ging het er vele malen heftiger aan toe. Toen vielen er onnoemelijk veel slachtoffers door de Spaanse griep. Hoe ging dat toen in Vlaardingen?

door Frans Assenberg

VLAARDINGEN - De Grote Oorlog , of Eerste Wereldoorlog, was bijna afgelopen toen een moordend virus stiekem zijn werk deed in continenten. In korte tijd stierven miljoenen mensen. Opmerkelijk was dat de kranten aan deze pandemie nauwelijks aandacht besteedden, terwijl die meer slachtoffers eiste dan de voorbije oorlog. Ook in Vlaardingen was dat zo, want slechts af en toe was er nieuws als inwoners door de Spaanse griep het leven lieten.

Uitbraak
In Spanje was al in februari ‘18 een eerste uitbraak en algemeen heerste de gedachte dat het virus daar vandaan kwam. Reeds voor de ziekte zich in Spanje openbaarde kwam zij in Frankrijk voor. In ieder geval ebde de eerste golf eind augustus overal weg om in oktober opnieuw met verhevigde kracht toe te slaan. Door de oorlog was het leven in Nederland en dus ook in Vlaardingen moeilijk want er waren vele tekorten. Zo was er gebrek aan vlees en aardappelen, waardoor diefstallen toenamen.

Reinheid
Vlaardingen ruilde 50.000 ton steenkolen voor jonge aardappelen. Een snelle levering aan Duitsland werd echter belemmerd door de heersende griep. Dit monster kwam ook in de haringstad, aldus een eenregelig berichtje. De ziekte was tot dan toe wel ‘goedaardig’ van karakter. Artsen raadden de bevolking aan om ‘vooral reinheid te bevorderen.’ Probleem was dat er ook gebrek was aan zeepmiddelen. Vrouwen konden helemaal geen zeep aanschaffen (geldgebrek) waardoor er relletjes ontstonden.

Geen paniek
Hier was, ondanks het feit dat zich elders in het land uitbraken voordeden, geen paniek. ‘Thans doen zich hier verscheidene gevallen van Spaansche griep voor,’ gaf de Vlaardingsche Courant aan in juli 1918. Dat was alles. Maar toch, in werkplaatsen waren minder arbeiders en een logger kon niet uitvaren omdat bijna alle bemanningsleden de griep te pakken hebben. Een lezer schreef: “De griep heerscht thans in erge mate in onze gemeente en eischt veel slachtoffers, in verschillende gezinnen meer dan één. ‘t Is dan ook wel zeker, dat deze zeer besmettelijk is.” Woningen moesten ontsmet worden want daar leek volgens hem niemand aan te denken. Dat de heersende ziekte wel degelijk dodelijk was, bleek uit cijfers van het Vlaardingse gemeentebestuur: ‘In de maand Januari 1919 stierven in de deze gemeente 37 personen, terwijl in Januari 1919 er 27 zijn overleden. Men behoeft deze vermeerdering evenwel niet toe te schrijven aan typhus of Spaanse griep.” Met de kennis van nu een opmerkelijke vaststelling. De Spaanse griep trof miljoenen mensen maar ik vond in de bronnen geen massale pagina’s daarover zoals onze bladen.

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden