<p>John Don, zijn dochter Willy en het boek.&nbsp;</p>

John Don, zijn dochter Willy en het boek. 

(Foto: Frans Assenberg)

Knullen zaten verstopt op de Hofsingel

Het onlangs uitgekomen boek van Vlaardinger John Don onthult op bijzondere wijze hoe joden gedurende de Tweede Wereldoorlog probeerden ontkomen aan de weerzinwekkende arrestaties door de Duitsers. Johns dochter Willy assisteerde haar hoogbejaarde vader bij het samenstellen van het boek.

Vlaardingen - De titel van het boek kan bijna poëtisch worden genoemd: ‘Tranen van Vreugde’. De cover laat de pleegzoon zien van Bob Presser die lange tijd bij de familie Don woonde.

John (1927) is de zoon van Gerrit Don en Wilhelmina Uitenbroek. Over hen gaat het boek. Zij boden in de oorlog onderdak aan drie joodse jongens in hun huis aan de Hofsingel te weten Lodewijk en George De Vries en Eliazar Salomon Presser. Zij overleefden de oorlog en waren toen 9, 12 en 13 jaar oud.

Gerrit en Willy Don werden gewaarschuwd voor een deportatie die een dag later zou plaatsvinden. John was 12 jaar jaar toen de oorlog uitbrak. Dochter Willy Don zegt erover: “Hij maakte de inval mee. Die maakte diepe indruk op hem en waarbij zijn moeder zo dapper was de mannen van de Sicherheidsdienst van repliek te dienen.”

Auteur John schreef een indrukwekkend relaas over hoe een man van de Burgerwacht zijn vader waarschuwde over een ophanden zijnde huiszoeking door de SS. De volgende morgen vindt die inderdaad plaats als drie mannen het huis binnenstormen. 'Waar zijn de gasten?' vraagt één van hen. Moeder Willy antwoordt beleefd en kalm met een glimlach: ‘Die zijn gisteren vertrokken naar hun eigen huis op de Hoogstraat. Daar wonen ze al jaren.’ 'Wij bedoelen die vervloekte joden', was de korzelige reactie. 'Wij hebben geen joden in huis. Dat is verboden door de Führer. Dat dient u toch te weten.' De mannen verlaten het huis niet voordat zij opmerkingen maken over “het oranje hoekje”. Op die vierkante meter prijkt het portret van de geliefde vorstin Wilhelmina (…). 'Het is verboden', zegt een van hen. 'U mag geen afbeeldingen hebben van het voormalige koningshuis.' 'U bent opnieuw niet op de hoogte van de regels', zegt Willy. 'Er mogen geen portretten hangen van onze koningin in een openbaar gebouw. Dit is een woonhuis, daar geldt het verbod niet.' 'Het mag niet', 'Het mag wel.' Willy heeft het laatste woord! De joden zijn gered.

Dochter Willy: "Gerrit Don zocht samen met Willem Graafland in de oorlog naar goede vaderlanders die zo dapper waren onderduikers op te nemen. Gerrit redde op die manier 52 mensen. Willem Graafland is samen met zijn onderduikers na verraad afgevoerd. Hij kwam wel terug, maar zijn onderduikers niet."

Het gedicht ‘Tranendal' is van Johns hand. Het heeft hem veel verdriet gedaan dat in een krantenartikel was vermeld dat er geen enkele jood in Vlaardingen was afgevoerd. "Dat is niet waar. Ook daarover gaat dit boek.”

Gerrit en Willy Don ontvingen op 16 december 1976 de Yad Vashem onderscheiding uit handen van de Israëlische ambassadeur S. Argov. Gerrit onderhield daarna contact met de heer Argov. Don heeft vooral veel werk verzet voor de gereformeerde kerk en de drankbestrijding. Zoon John werd een warm pleitbezorger van vrede in Israël en Egypte.

John Don zegt over zijn boek: "Een goede vriend vroeg mij: ‘Durf jij te beweren dat je de gebeurtenissen

over de oorlog

objectief kunt beschrijven?' Ik moest de vraag ontkennend beantwoorden. Ik ben veel te betrokken met al wat ik waarnam, schreef zoals ik het mij herinner naar beste wil en weten. Maar de feiten liegen er niet om, tartten en tartten iedere werkelijkheid.”

Meer berichten

Het lokale nieuws in uw mailbox ontvangen?

Aanmelden